ప్రత్యేక తెలంగాణ రాష్ట్ర ఆకాంక్ష
ప్రత్యేక తెలంగాణ ఆకాంక్ష: విశాలాంధ్రను ప్రజలు ఎందుకు వ్యతిరేకించారు?
తెలంగాణ ప్రత్యేక రాష్ట్ర పోరాటం 1950ల నుండే మొదలైంది. ఇది ఒక భావోద్వేగం మాత్రమే కాదు, ఒక చారిత్రక అవసరం. విశాలాంధ్ర ఏర్పాటును తెలంగాణ ప్రజలు ఎందుకు వ్యతిరేకించారో ఈ పోస్ట్లో తెలుసుకుందాం.
ఉద్యమ ప్రస్థానం (1950 – 2014)
తెలంగాణ ఆకాంక్ష ఒకేసారి పుట్టినది కాదు. ఇది వివిధ దశల్లో బలపడింది:
* 1950: ప్రత్యేక రాష్ట్ర ఆలోచనలు ప్రారంభమయ్యాయి.
* 1956: విశాలాంధ్ర ఏర్పాటుతో ఆకాంక్ష మరింత బలపడింది.
* 1969: ఉద్యమం ఉవ్వెత్తున ఎగసింది.
* 1990 – 2001: మలిదశ ఉద్యమం సంఘటితమైంది.
* 2009 – 2014: మహోగ్ర ఉద్యమంతో రాష్ట్రం సిద్ధించింది.
తెలంగాణ అస్తిత్వానికి నిదర్శనాలు
నిజాం పాలన కాలం నుండే తెలంగాణ తన ప్రత్యేకతను చాటుకుంది.
* ఆంధ్ర మహాసభలు: మొత్తం 12 సభలు జరిగినా, ఎక్కడా ఆంధ్ర ప్రాంతంతో కలవాలనే ప్రస్తావన రాలేదు.
* సురవరం ప్రతాపరెడ్డి గారి విశ్లేషణ: ‘సుజాత’ పత్రికలో ఆయన రాసిన వ్యాసాలు తెలంగాణ-ఆంధ్ర మధ్య ఉన్న సాంస్కృతిక భేదాలను స్పష్టం చేశాయి.
* కాళోజీకి నిరసన: విశాలాంధ్రను సమర్థించినందుకు ప్రజాకవి కాళోజీపైనే ప్రజలు రాళ్లు విసిరారంటే, ప్రత్యేక రాష్ట్ర కాంక్ష ఎంత బలంగా ఉందో అర్థం చేసుకోవచ్చు.
విశాలాంధ్రను ఎందుకు వ్యతిరేకించారు?
తెలంగాణ ప్రజల్లో ఉన్న ప్రధాన భయాలు మరియు కారణాలు ఇవే:
1. ముల్కీ నిబంధనల ఉల్లంఘన
1948 తర్వాత ఆంధ్ర ప్రాంతం నుండి భారీగా వలసలు పెరిగాయి. స్థానిక ఉద్యోగాలు, భూములు పరాయిపాలయ్యాయనే భయం ప్రజల్లో కలిగింది.
2. నీటి ప్రాజెక్టుల నిర్లక్ష్యం
నందికొండ (నాగార్జున సాగర్), పోచంపాడు వంటి ప్రాజెక్టులను ఆంధ్ర పాలకులు నిర్లక్ష్యం చేస్తారని SRC (రాష్ట్రాల పునర్విభజన కమిషన్) ముందే హెచ్చరించింది.
3. SRC నివేదిక సంచలన నిజాలు
“ఆంధ్రులు తెలంగాణ కలవాలని ఆశపడుతుంటే, తెలంగాణ వారు మాత్రం వ్యతిరేకిస్తున్నారు” అని ఫజల్ అలీ కమిషన్ స్పష్టంగా పేర్కొంది. ప్రజల ఆమోదం లేకుండా విలీనం చేయడం సరైనది కాదని సూచించింది.
రాజకీయ పరిణామాలు
హైదరాబాద్ శాసనసభలో చర్చ జరిగినప్పుడు కుట్రలు జరిగాయి.
* మొత్తం 175 మంది సభ్యుల్లో 103 మంది విశాలాంధ్రను సమర్థించారు.
* కానీ ఇందులో మరాఠీ, కన్నడ ప్రాంత సభ్యుల ఓట్లే కీలకం.
* తెలంగాణ సభ్యుల వాదనను అప్పట్లో పట్టించుకోలేదు.
నాయకుల వైఖరి
బూర్గుల రామకృష్ణారావు వంటి నాయకులు మొదట్లో ప్రత్యేక తెలంగాణకే మద్దతు ఇచ్చారు. కానీ అధిష్టానం ఒత్తిడి వల్ల తర్వాత తమ నిర్ణయం మార్చుకున్నారు. కె.వి. రంగారెడ్డి, మర్రి చెన్నారెడ్డి వంటి వారు మొదటి నుండీ విలీనాన్ని వ్యతిరేకించారు.